Actieonderzoek voor veranderaars

Inhoud van de studie

Kenmerken van het programma

  • Als je module 1 doet, word je 6 tot 9 maanden individueel begeleid in het opzetten van een actieonderzoek in een lokale praktijksituatie. Waar mogelijk vormen we een groepje en brengen we je in contact met experts op het gebied van actieonderzoek (zie de lijst docenten).
  • Als je module 2 doet werk je circa 9 maanden in een groep van 4 tot 6 deelnemers aan je reflectieonderzoek.  Het leerproces is opgebouwd in vijf workshops van een dagdeel, met individuele begeleiding tussen de workshops in. Voor elk van de vijf periodes krijg je een schrijfopdracht. De opbouw van deze opdrachten houd je als fulltime werkende professional op schema. Je onderzoek leidt tot twee resultaten: verbeterde reflectie in het door jou onderzochte verandertraject en een naar anderen overdraagbare aanpak voor het onderzochte verandervraagstuk.
  • Als je module 3 doet, word je circa een jaar individueel begeleid bij het schrijven van een wetenschappelijk paper waarin je een nieuwe bijdrage levert aan de handelingstheorie van je vakgebied.
  • Als je module 1 en 2 combineert beslaat het programma 18 maanden en ondersteunt het je in het opzetten en uitvoeren van een actieonderzoek in je eigen werkomgeving en daarover publiceren.
  • Als je module 1, 2 en 3 combineert doe je dit vermoedelijk als fulltime of parttime PhD-student en ben je 4 tot 5 jaar bezig.

Leidraad van het programma

  • Als leidraad gebruiken we twee in Nederland ontwikkelde modellen van actieonderzoek: het drie-processenmodel van Schuiling en Kiewiet en het vier-contextenmodel van Schuiling en Vermaak. Het vier-contextenmodel is in 2016 bekroond als ‘best action research paper’ door de divisie Organizational Development and Change van de Academy of Management.
  • In het bijzonder zijn we geïnteresseerd in het ontwikkelen van kennis over vaardigheden in grenswerk. Het hanteren van spanningen en tegenstellingen in grensgebieden – zoals tussen professionals en managers; of tussen praktijkbeoefenaars en onderzoekers – zien we bij uitstek als een onderwerp waar actieonderzoek iets toe kan voegen aan theorieontwikkeling. Je dringt dan immers door in de ervaring van het midden in de spanning en tegenstelling verkeren.

Voorbeelden

Eerdere deelnemers hebben onder meer het volgende actieonderzoek verricht:

  • ‘Krachtige leer- ontwikkelpraktijken vergen een goed samenspel tussen medewerkers, leidinggevenden en L&O-professionals. Samen met collega’s onderzoek ik welke werkingsmechanismen helpend of niet-helpend zijn.
  • ‘Ik schrijf mijn proefschrift in opdracht van een groot ingenieursbureau.  Actieonderzoek stelt ons in staat om een leerproces te faciliteren waarbij we het onderzoekend handelen van projectmanagers in relatie tot people related challenges verweven met praktische en wetenschappelijke inzichten.’
  • ‘Ik begeleid politie- en brandweerteams bij het reflecteren op en verbeteren van hun werk. Zoals bij vele frontlinie organisaties is er een kloof tussen leiding en teamleden. Men zoekt hoe die situatie te veranderen. Ik onderzoek welke interventies werken.’

Eerdere deelnemers hebben bijvoorbeeld het volgende reflectieonderzoek verricht:

  • ‘Ik heb aan de hand van mijn eigen praktijk onderzocht hoe de HR Manager een omgeving kan creëren waarin ieder zichzelf kan zijn. Mijn inspiratie lag bij het boek van Laloux. Leiderschapsonderzoek gaf me een cruciaal onderscheid voor mijn strategisch handelen: teamgericht of organisatiegericht. Reflectie op betekenisvolle momenten bracht me tot de metafoor dat ik koorddanser ben.’